ถ้ำพระยานคร เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเพียงไม่กี่แห่งที่สามารถเที่ยวได้ทั้ง ทะเล ถ้ำ และปีนเขาทดสอบความฟิต  ถ้ำมีพลับพลาที่ประทับสวยเมื่อต้องแสงตะวัน ประวัติแต่โบราณได้ชื่อนี้เพราะเจ้าพระยานครเป็นผู้ค้นพบ ในครั้งร่วมเสด็จประพาสในรัชกาลที่ 5  ต่อมาพระมหากษัตริย์หลายพระองค์ ก็ทรงเสด็จพระราชดำเนินมา ดังนั้น ถ้ำพระยานครจึงเป็นสถานที่พิเศษกว่าที่ใดๆ ตรงที่มีพระมหากษัตริษย์ของเราชาวไทย เคยเสด็จประพาสที่นี่ถึงสามพระองค์ด้วยกัน ซึ่งย่อมแสดงให้เห็นถึงความไม่ธรรมดาของถ้ำพระยานครแห่งนี้น  ใครจะเชื่อว่ายามพระอาทิตย์ส่องแสงผ่านปล่องเขา พลับพลาที่ประทับเรืองรองงดงามยิ่งกว่าใช้ไฟดวงใด

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

ถ้ำพระยานคร ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีสภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นเขาหินปูนยอดแหลม และสูงชันริมชายฝั่งทะเลของอำเภอปราณบุรี และอำเภอกุยบุรีมีเนื้อที่ประมาณ 61,300 ไร่ จัดเป็นอุทยานแห่งชาติประเภทชายฝั่ง ผสมผสานหมู่เกาะในทะเลแห่งแรกของประเทศไทย  หินปูนที่สึกกร่อนเพราะกาลเวลา จึงก่อให้เกิดเถื่อนถ้ำมากมายขึ้น เช่น ถ้ำไทรและถ้ำแก้ว ฯลฯ อีกทั้งมีจุดชมวิวเขาแดง ความสูงราว 322 เมตร เหมาะเดินขึ้นไปชมพระอาทิตย์ขึ้น นอกจากนี้ บริเวณพื้นที่โดยรอบเขาสามร้อยยอด ยังมีสภาพเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญยิ่งของประเทศ นับเป็นแหล่งรวมพรรณไม้น้ำ สัตว์น้ำ สัตว์ป่า ตลอดจนนกอีกนับร้อยชนิด เหมาะสำหรับกิจกรรม พายเรือคายัก เดินป่า ดูนก และอื่นๆ อีกมากมาย

ช่วงเวลาท่องเที่ยวที่แนะนำ

ชมลำแสงยามเที่ยงลอดช่องเพดานลงสู่พระที่นั่งฯ ช่วงเวลาที่สวยที่สุดคือ 10.30-11.30 น. สามารถเที่ยวได้ทั้งปี แต่ฤดูที่แนะนำให้ไปที่ยวชม คือช่วงฤดูหนาวราวเดือนธันวาคมถึงเดือนมีนาคม

การเดินทาง

รถยนต์: จากกรุงเทพฯ ใช้ทางหลวงหมายเลข 4  ที่แยกวังมะนาว เลี้ยวซ้ายมุ่งตรงสู่ เพชรบุรี – ท่ายาง – ชะอำ – หัวหิน -ปราณบุรี  จะมีแยกซ้ายอีกประมาณ 37 กิโลเมตร เข้าสู่ที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด (ก่อนเข้าชะอำจะมีแยกขวา วิ่งตัดไป อ.ปราณบุรีได้เลย แต่ไม่แนะนำให้ใช้เพราะเส้นทางไม่ดี ถนนพังหมดแล้ว ให้วิ่งทางตรงผ่านชะอำ – หัวหิน จะดีกว่า รวมระยะทางจาก กรุงเทพฯ – ปราณบุรี ประมาณ 230 กิโลเมตร)  เมื่อถึงปราณบุรี แวะตลาดจับจ่ายซื้อของที่ยังขาดเหลือให้เรียบร้อย จากนั้นให้เลี้ยวซ้ายที่สี่แยกปราณบุรี ไปตามถนนสายปราณบุรี-ปากน้ำปราณบุรี ประมาณ 8 กิโลเมตร จึงเลี้ยวขวาไปอีก 16 กิโลเมตร ผ่านสี่แยกบ้านบางปู ตรงไป 4 กิโลเมตร ถึงสามแยกเลี้ยวซ้ายอีกครั้ง ไปอีกประมาณ 5 กิโลเมตร จะถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด  ให้จอดรถที่จุดจอดรถวัดบางปู

รถโดยสารประจำทาง: ลงรถที่อำเภอปราณบุรี แล้วต่อรถสองแถวสายปราณบุรี – บ้านบางปู  จากบ้านบางปู เหมารถสองแถวไปลงหน้าที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

รถไฟ: ขบวนรถไฟธนบุรี – ประจวบคีรีขันธ์ หรือ ธนบุรี-หลังสวน ลงรถที่สถานีรถไฟสามร้อยยอด ต่อรถสองแถวสายปราณบุรี – บ้านบางปู (ขึ้นรถได้ที่หน้าสถานีรถไฟ) เมื่อถึงบ้านบางปู หารถเช่าไปลงหน้าที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด  (**สอบถามข้อมูลการเดินทางด้วยรถไฟได้ที่ สายด่วน 1690 )

การเดินทางไปยัง ถ้ำพระยานคร  มีสองทางเลือกคือ

1. เดินข้ามเขาระยะทางประมาณ 530 เมตร เส้นทางเดินคงไม่ลำบากเท่าไรสำหรับผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ

2. เช่าเรือแล่นอ้อมเขาที่เราต้องเดินข้ามไป ค่าเรือเหมาลำไป-กลับ 200 บาท นั่งได้ไม่เกิน 10 คน เรือวิ่งไม่เกิน 10 นาที ก็จะถึงหาดแหลมศาลา/ถ้ำพระยานคร